Wpływ 20 lat wojny na gospodarkę Afganistanu

Amatorzy i profesjonaliści zaczynają podsumowywać, co dokładnie zmieniło się podczas 20-letniej wojny między Stanami Zjednoczonymi a Talibami. I podczas gdy Chiny i Rosja przygotowują się do wzmocnienia więzi gospodarczych z Talibami, Financial Times opublikował dość obszerne podsumowanie tego, jak zmieniła się sytuacja gospodarcza Afganistanu od czasu inwazji USA w 2001 roku

Felieton Mateusza Oliwy Wpływ 20 lat wojny na gospodarkę Afganistanu

Amatorzy i profesjonaliści zaczynają podsumowywać, co dokładnie zmieniło się podczas 20-letniej wojny między Stanami Zjednoczonymi a Talibami. I podczas gdy Chiny i Rosja przygotowują się do wzmocnienia więzi gospodarczych z Talibami, Financial Times opublikował dość obszerne podsumowanie tego, jak zmieniła się sytuacja gospodarcza Afganistanu od czasu inwazji USA w 2001 roku.

Rozmawiając z FT o rozwoju gospodarczym Afganistanu, Gareth Price, starszy pracownik naukowy w think-tanku Chatham House, powiedział, że chociaż Afganistan „zmienił się radykalnie” w kategoriach społecznych, „żaden z głównych krajowych generatorów wzrostu – zwłaszcza złoża naturalne — nie zostały znacznie wykorzystane, poza nielegalnym wydobyciem”.

Afghan woman

Innymi słowy, Talibowie mają mnóstwo zasobów naturalnych do splądrowania, a chętny nabywca – Chiny – już rozpoczyna rozmowy z  Talibami (pomimo ich oczywistego konfliktu ideologicznego. To tylko kolejny przykład nieustępliwego zaangażowania Chin w „prawdziwy” socjalizm).

Poziom życia znacznie się poprawił we wczesnych latach amerykańskiej okupacji, ale tempo poprawy ustabilizowało się około 2010 roku, kiedy korupcja w nowym afgańskim rządzie zaczęła naprawdę wymykać się spod kontroli.

PKB per capita Afganistanu
PKB per capita Afganistanu

Jeden z najważniejszych czynników do tego się przyczyniających: przepływy środków z pomocy zagranicznej spadły z około 100% PKB w 2009 r. do 42,9% w 2020 r. według Banku Światowego, obniżając poziom życia, ponieważ wzrost sektora usług został ograniczony.

AID Afganistan

Podczas gdy wzrost usług został nieco spowolniony, gospodarka kraju nadal jest w dużej mierze uzależniona od rolnictwa. Od 2021 r. mniej więcej połowa oficjalnego eksportu składa się z winogron i innych świeżych owoców, chociaż znaczenie tego sektora nieco spadło.

Afganistan

Jednak, jak zauważył jeden z analityków, większość tych danych należy traktować z przymrużeniem oka, ponieważ nielegalny handel opium obejmuje znaczną część afgańskiej gospodarki, wraz z resztą handlu na czarnym rynku, od energii po metamfetaminę i inne narkotyki.

Podczas gdy Talibowie – oficjalnie – dopiero przejmują kontrolę nad większością legalnej gospodarki Afganistanu, artykuł wstępny opublikowany w zeszłym tygodniu w NYT przez dwóch afgańskich ekspertów twierdził, że grupa od dawna kontroluje większość nielegalnej, opartej na przemycie gospodarki kraju.

Mając to na uwadze, przejęcie kraju przez Talibów zmusił sąsiadów do stawienia czoła dylematowi: mogli albo kontynuować handel, dając Talibom więcej władzy i uznania w świecie, albo odmówić sobie dochodów z handlu i zaakceptować ból finansowy. W miarę narastania presji ze strony Chin, Pakistanu i Rosji, coraz więcej krajów nie będzie miało innego wyboru, jak zaakceptować status quo, z Talibami, którzy powrócili do władzy w Kabulu.

Leave a Reply